Trưng bày «Hướng về thành phố xa xưa: Hai thập niên tân nhạc Hà Nội»

   Những tờ nhạc in từ thời ông bà, bày mở ra để đọc: bìa do họa sĩ vẽ, bản nhạc in mặt trong, và cả một lớp thẩm mỹ đô thị nằm trong đó. Gần ba tuần ở bảo tàng thành phố để đi qua hai thập niên đầu của tân nhạc Hà Nội.

   Trưng bày giới thiệu 102 bản nhạc gốc cùng hiện vật và hình ảnh nhạc sĩ, ca sĩ, tái hiện sự phát triển của một thời kỳ âm nhạc thủ đô. Sự kiện nằm trong khuôn khổ Festival Thăng Long – Hà Nội năm nay.

   Tân nhạc, hay nhạc cải cách, ra đời từ giữa thập niên 1930, lấy nhạc ngữ phương Tây làm nền tảng và nhanh chóng thu hút giới trẻ đương thời. Ở Hà Nội, các buổi biểu diễn nhạc cải cách của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tuyên năm 1938 được xem là mốc khởi đầu cho nền tân nhạc Việt Nam. Trong hai thập niên ấy có khoảng 2.000 bản nhạc được in.

   Một số hiện vật đáng chú ý:

• — tờ nhạc «Gò Đống Đa» của Văn Cao và «Giọt mưa thu» của Đặng Thế Phong
• — bìa tờ nhạc «Cô hàng cà phê», Nhà xuất bản Tinh Hoa in lần thứ ba, Phi Hùng vẽ; ca khúc do Canh Thân viết năm 1948 ở vùng kháng chiến Liên khu III
• — tờ nhạc «Ai về sông Tương», bài hát lãng mạn đầu tiên của Văn Giảng, người vốn nổi tiếng với các bản hành khúc

   Nhà nghiên cứu Nguyễn Trương Quý cho biết việc kết hợp trình bày mỹ thuật với hình thức in bài hát thành tờ nhạc trở nên phổ biến từ đầu thập niên 1940. Ấn phẩm tiêu chuẩn có kích thước 44x28 cm, gập đôi, mặt trong in bản nhạc, bên ngoài do họa sĩ trình bày đồ họa, thể hiện nội dung hoặc hình ảnh ca sĩ.

   Dự khai mạc có ca sĩ Tuyết Thanh, nhạc sĩ Mai Trung Kiên — con trai nhạc sĩ Văn Chung, người thuộc thế hệ tiên phong của tân nhạc Việt Nam — và ca sĩ Quỳnh Hoa. Chương trình cũng thu hút nhiều người trẻ muốn tìm hiểu đời sống âm nhạc Hà Nội một thời.

   Phù hợp với người yêu nhạc Việt tiền chiến, người làm thiết kế đồ họa và cả người chỉ muốn xem Hà Nội ngày ấy nghe gì. Nếu bạn từng hát «Giọt mưa thu» mà chưa từng thấy tờ nhạc gốc của nó, đây là dịp gần nhất.