Trưng bày «Chúng tôi, những dòng sông Nam Bộ»

   Ở Nam Bộ, muốn hiểu một vùng đất thì cứ nhìn ra sông. Con nước quyết định chỗ dựng nhà, chỗ họp chợ, mùa gieo hạt và cả những gì người ta thờ cúng. Toàn bộ mối quan hệ ấy đang được bày ra trước mắt bạn trong một không gian ngay giữa trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh.

   Gần 80 hiện vật, tác phẩm hội họa, hình ảnh và tư liệu được tuyển chọn từ bốn bảo tàng của Thành phố: Bảo tàng Lịch sử, Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ và Bảo tàng Mỹ thuật. Mạch trưng bày đi từ cội nguồn hình thành bản sắc, qua vai trò của sông ngòi trong đời sống thường nhật, rồi dừng lại ở câu hỏi khó nhất: điều gì đang chờ những dòng sông giữa đô thị hóa và biến đổi khí hậu.

   Sông Đồng Nai, sông Sài Gòn, hệ thống Cửu Long và mạng lưới kênh rạch chằng chịt hiện lên không phải như những đường kẻ trên bản đồ, mà như nơi cư trú, giao thương, sản xuất, tín ngưỡng và ký ức cộng đồng. Bà Nguyễn Khắc Xuân Thi, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, nói chính sông nước đã tạo nên tính cách Nam Bộ: cởi mở, năng động và luôn biết thích ứng.

   Trưng bày nằm trong dự án «Sống cùng dòng sông» do Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam và Viện Pháp tại Việt Nam khởi xướng, phỏng theo trưng bày «Nous, les fleuves» mà Bảo tàng Confluences (Lyon) thực hiện năm 2022. Bốn bảo tàng Việt Nam làm phần chuyên môn cùng chuyên gia Pháp trong khuôn khổ dự án FEF-Fleuves, qua các đợt đào tạo và trao đổi nghề. Tại lễ khai mạc, Tổng Lãnh sự Pháp tại Thành phố Hồ Chí Minh Etienne Ranaivoson gọi các dòng sông là «ký ức sống động» của những vùng đất mà chúng chảy qua.

   Trưng bày hợp với gia đình có con đang tuổi đi học, với người mê lịch sử và địa lý Nam Bộ, và với cả những ai chỉ muốn hiểu vì sao Sài Gòn lại lớn lên bên một khúc sông. Chính tòa nhà cũng đáng xem: công trình xây năm 1927–1929, nguyên là Bảo tàng Blanchard de la Brosse, một trong những kiến trúc Đông Dương tiêu biểu còn lại của Thành phố, nằm ngay cạnh Thảo Cầm Viên Sài Gòn.

   Vài lưu ý trước khi đi: bảo tàng đóng cửa thứ Hai, từ thứ Ba đến Chủ nhật mở hai ca, 8:00 - 11:30 và 13:00 - 17:00, giữa trưa đóng cửa. Trẻ dưới 6 tuổi vào miễn phí; học sinh, sinh viên, người từ 60 tuổi và người khuyết tật nặng được giảm một nửa phí tham quan.

   Một lưu ý về vé: từ ngày 01/10/2026, phí tham quan là 60.000₫ thay cho mức 30.000₫ trước đây, áp dụng chung cho khách trong nước và quốc tế theo Nghị quyết số 29/2026/NQ-HĐND ngày 27/8/2026 của Hội đồng nhân dân Thành phố. Trưng bày kéo dài đến 17/10, đã áp dụng mức phí mới. Chính sách miễn, giảm mới áp dụng từ ngày đó: miễn phí cho trẻ em, học sinh và sinh viên đang học tại Việt Nam, người khuyết tật đặc biệt nặng, người thuộc hộ nghèo và cận nghèo; giảm 50% cho người từ 60 tuổi, người khuyết tật nặng, người có công với cách mạng, Nghệ nhân nhân dân và Nghệ nhân ưu tú. Khi vào cổng nhớ mang theo giấy tờ chứng minh.

   Bạn đã bao giờ dành trọn một buổi sáng chỉ để nghe những dòng sông kể chuyện chưa?