Trưng bày «Thời thanh xuân từ Đường Trường Sơn đến Đường 1C huyền thoại»

   Một chiếc xuồng ba lá bằng gỗ nằm giữa gian trưng bày, đóng theo tỷ lệ kích thước thật, do chính những người thợ Cà Mau từng đóng xuồng năm xưa làm trong hai tháng. Quanh nó, công nghệ 3D Mapping cùng hệ thống cảm biến tương tác lần lượt trả lại mùa khô, mùa mưa rồi khói lửa chiến trường. Đó là cách Hà Nội kể lại hai tuyến đường từng đưa vũ khí, thuốc men và cả tuổi trẻ vào Nam.

   Sáng 25/8, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam cùng Ban Liên lạc Cựu cán bộ Đoàn Thanh niên Việt Nam phía Nam và Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh khai mạc trưng bày, hướng tới kỷ niệm 81 năm Quốc khánh. Nội dung chia làm ba chủ đề. «Những con đường huyết mạch nối liền Bắc – Nam» nói về Đường Trường Sơn với gần 20.000 km đường ô tô và hơn 2 triệu lượt cán bộ, chiến sĩ ra trận. «Huyền thoại Đường 1C» kể về mạch máu thầm lặng giữa miền Tây sông nước, nơi hơn 13.000 tấn vũ khí cùng hàng nghìn tấn lương thực, thuốc men đi qua rừng tràm, kênh rạch và bom đạn, cũng là nơi 399 thanh niên xung phong hy sinh và 327 người mang thương tật vĩnh viễn. «Nghĩa tình còn mãi» tiếp nối bằng những chuyến trở về tìm đồng đội, quy tập hài cốt liệt sĩ, trao lại di ảnh và dựng bia tưởng niệm.

   Hiện vật ở đây phần lớn là đồ dùng riêng của từng người: cuốn sổ còn nguyên dòng chữ «Vì độc lập ta dốc toàn sức trẻ, yêu tự do ta hiến trọn tuổi xuân», chiếc ca nhôm, tấm khăn rằn, những cuốn nhật ký và giấy khen do cựu thanh niên xung phong, cựu chiến binh và nhân chứng lịch sử trao tặng bảo tàng ngay trong ngày khai mạc. Nếu bạn từng biết chuyện Đường 1C qua sách vở, ở đây nó hiện ra bằng tên người và bằng những thứ họ mang theo khi mới mười lăm, mười sáu tuổi. Chú thích trưng bày có cả tiếng Việt và tiếng Anh.

   Bảo tàng nằm cách hồ Hoàn Kiếm hơn 500 m, mở cửa tất cả các ngày trong tuần. Ngoài trưng bày chuyên đề này còn có hệ thống trưng bày thường xuyên về phụ nữ trong gia đình, trong lịch sử và thời trang nữ, kèm hệ thống thuyết minh tự động gần 60 câu chuyện bằng sáu thứ tiếng, thang máy và lối đi riêng cho xe lăn.

   Trong lễ khai mạc đã diễn ra toạ đàm «Thanh xuân gửi lại tuyến đường 1C» với ba nhân chứng: bà Lâm Thị Minh Tâm, nguyên Chính trị viên phó Đại đội 4, Liên đội 1 thanh niên xung phong Đường 1C; ông Võ Ngọc Diệp, nguyên Phó Văn phòng khu Đoàn Tây Nam Bộ; và bà Võ Tuyến Lệ, nguyên Trung đội trưởng thanh niên xung phong 1C, y tá Tiểu đoàn 410, Trung đoàn 195, Quân khu 9. Chương trình này chỉ diễn ra một lần trong ngày khai mạc; số lượng hiện vật được trưng bày thì ban tổ chức chưa công bố.

   Bảo tàng mở cửa hằng ngày từ 8h đến 17h, và nên đến vào buổi sáng khi các gian còn vắng. Có những tủ kính cần đứng lại một lúc lâu: sau chiếc khoá thắt lưng hay cuốn vở học trò là một quãng thanh xuân không trở về.