Chương trình Trung thu «Lưu trăng phố cổ 2026»

   Suốt một tháng, khu phố cổ Hà Nội trở thành hành trình sáu «trạm kể chuyện», mỗi điểm mở ra một chương của Tết Trung thu truyền thống: đồ chơi thủ công, trải nghiệm làm bánh Trung thu, văn hóa trà Việt và lễ rước đèn quanh hồ Hoàn Kiếm. Nếu bạn muốn tìm lại mùa trăng đúng như trong ký ức của ông bà, thì chính những con phố quen thuộc này đang giữ trọn điều đó.

   Chuỗi hoạt động do Ban quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội tổ chức. Lễ khai mạc diễn ra lúc 15h00 ngày 11/9 tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội trên phố Đào Duy Từ, còn các không gian chuyên đề hoạt động trong suốt thời gian chương trình.

   Sáu «trạm kể chuyện» và chủ đề của từng điểm:
50 Đào Duy Từ, Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội — câu chuyện Rằm tháng Tám từ văn hóa nông nghiệp lúa nước
22 Hàng Buồm, Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật — đồ chơi Trung thu truyền thống, trò chơi dân gian, nghệ thuật tạo hình và văn hóa Trà Việt
87 Mã Mây, Ngôi nhà Di sản — chủ đề «Đón Trăng» với trải nghiệm làm bánh Trung thu và sản phẩm thủ công truyền thống
40 Lãn Ông — tri thức dân gian, dược trà và trà trầm
2 Lê Thái Tổ, Trung tâm Thông tin Văn hóa Hồ Gươm — nghệ thuật tạo hình đầu sư tử truyền thống cùng tác phẩm của học sinh, sinh viên
28 Hàng Buồm — không gian «Hương trầm với trăng xưa»

   Một mạch hoạt động riêng nằm ở số 22 Hàng Buồm. Tại đây, triển lãm «Lưu trăng» khai mạc lúc 16h30 ngày 11/9: các nhóm trẻ của Thong Dong, Của Nả và The An Nam cùng nghệ nhân, nhà nghiên cứu đã tìm hiểu, phục dựng và sáng tạo lại những món đồ chơi Hà Nội xưa — đèn ông sao, đèn cá chép, đèn cua, đèn tôm, đèn bọ ngựa, đèn kéo quân, đèn nhật nguyệt, đầu sư tử truyền thống, tiến sĩ giấy, ngựa giấy, mâm ngũ quả và con giống bằng giấy. Khách tham quan có thể tự tay làm đèn Trung thu, vẽ mặt nạ giấy bồi và làm đồ chơi dân gian. Ngày 13/9, các họa sĩ, nghệ nhân — tác giả triển lãm mở workshop với tre, nứa, giấy dó, giấy điệp và vải lụa (giờ bắt đầu chưa được công bố). Còn lúc 14h ngày 18/9, cũng tại đây diễn ra tọa đàm «Chuyện Trăng – Chuyện Nghề» về Trung thu xưa và nay, về hành trình khởi nghiệp của người trẻ trên nền nghề thủ công truyền thống.

   Điểm nhấn của cả mùa là lễ rước «Đêm hội Trăng Rằm» lúc 20h00 ngày 25/9 — đúng Rằm tháng Tám. Đoàn rước với đèn Trung thu truyền thống, đầu sư tử, cờ hội và các nhân vật dân gian xuất phát từ sân khấu trước số 2 Lê Thái Tổ, diễu hành qua các tuyến phố đi bộ quanh hồ; nghệ nhân, học sinh, người dân và du khách cùng hòa vào đoàn — và bạn cũng có thể góp mặt trong dòng người ấy. Lần đầu tiên, đoàn rước có hai mô hình đèn lồng lấy cảm hứng từ Tháp Bút và Đài Nghiên trước cổng đền Ngọc Sơn: Câu lạc bộ Đình làng Việt — đơn vị phối hợp tổ chức — chế tác thủ công từ gỗ, tre, giấy dó bồi, bên trong có hệ thống chiếu sáng.

   Gia đình có trẻ nhỏ sẽ nhận được nhiều nhất: gần như trạm nào cũng có thứ để nặn, để làm, để nếm. Người mê nhiếp ảnh tìm thấy những khung hình nghề xưa giữa không gian di tích, còn ai yêu văn hóa truyền thống có trọn một tháng để sống cùng Trung thu phố cổ thay vì chỉ ngắm qua tủ kính bảo tàng.

   Tết Trung thu sinh ra từ nền văn minh lúa nước châu thổ sông Hồng: đến Rằm tháng Tám, mùa màng đã thu hoạch xong, người nông dân ngắm trăng thu để đoán định mùa vụ năm sau. Từ đó mà thành những nét quen thuộc của ngày Tết trông trăng — mâm cỗ, hoa quả bánh trái và lòng biết ơn đất trời sau vụ gặt.

   Với Hà Nội, Trung thu còn là lớp ký ức đặc biệt sâu: những mùa hội trăng với đèn hoa và trò diễn ở kinh thành Thăng Long đã được ghi lại từ thời Lý, gần chín thế kỷ trước. Trăng Rằm cũng gắn với sự tích chú Cuội và cây đa — ánh đèn trên tay trẻ nhỏ, theo lời kể dân gian, soi đường cho Cuội về trần. Và cũng những tuần này, các sạp hàng phố cổ lại đầy đồ chơi cổ truyền: đèn ông sao, đèn kéo quân, ông tiến sĩ giấy và những con tò he bằng bột gạo rực rỡ.

   Giờ mở cửa của từng điểm và điều kiện vào cửa chưa được công bố trong thông tin chính thức — bạn nên hỏi trực tiếp tại chỗ. Cả sáu địa chỉ đều nằm trong bán kính đi bộ vài phút quanh khu vực hồ Hoàn Kiếm.

   Một kế hoạch tháng Chín trọn vẹn: đi hết sáu «trạm kể chuyện» trước, rồi đêm Rằm quay lại bên hồ, cùng đoàn rước đón vầng trăng của phố cổ.