Lễ hội truyền thống «Đình Chiên Đàn»

   Giữa vùng quê Chiên Đàn phía nam Đà Nẵng, một mái đình hơn 550 năm tuổi mở cửa đón con cháu khắp nơi trở về. Bạn sẽ nghe tiếng hô hát bài chòi vang trên sân đình rêu phong, nơi các bậc tiền hiền khai khẩn vùng đất này vẫn được tri ân bằng nghi lễ gần như nguyên vẹn suốt năm thế kỷ.

   Đình Chiên Đàn được dựng khoảng năm 1471–1473, ngay sau khi vua Lê Thánh Tông lập Thừa tuyên Quảng Nam. Ngôi đình tọa lạc trên khu đất rộng chừng 1.500 mét vuông, dựng kiểu “chữ nhất” gồm 5 gian 2 chái với hệ cột gỗ mít đồ sộ, mái ngói âm dương phủ rêu và hình tượng “lưỡng long triều nguyệt” trên nóc. Những đường chạm rồng, mây, hoa lá do nghệ nhân làng mộc Văn Hà thực hiện vẫn còn rõ nét. Năm 2002, đình được công nhận Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia.

   Đáng chú ý trong ngày hội
Đoàn rước lễ vật và nghi thức dâng hương của lãnh đạo xã cùng đại diện các tộc họ
Lễ cúng Tiền Hiền tưởng nhớ những người khai khẩn, lập làng
Hội hô hát bài chòi, di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, do chính người trong làng thể hiện
Biểu diễn văn nghệ và võ thuật ngay trên sân đình
Trao học bổng khuyến học cho học sinh, sinh viên của làng, năm 2025 là 75 suất

   Ngày hội dành cho cả làng: người cao tuổi giữ lễ, trẻ nhỏ lần đầu biết mặt đình làng, bà con xa quê chọn đúng dịp này để về. Với người yêu kiến trúc cổ và nghệ thuật dân gian miền Trung, đây là dịp hiếm hoi thấy một di tích quốc gia không đứng im như hiện vật mà đang sống đúng chức năng của nó.

   Đình Chiên Đàn không chỉ là nơi thờ tự. Năm 1782, trên đường tiến quân ra Bắc, vua Quang Trung dừng chân tại đây và lập lực lượng nghĩa binh “Tiền Cơ Trung Nghĩa”. Thời Cần Vương (1885–1887), đình là nơi tuyển quân và quyên góp lương thảo. Đến phong trào Duy Tân (1904–1908), Phan Châu Trinh và Huỳnh Thúc Kháng từng diễn thuyết ngay tại đình và Văn Thánh Chiên Đàn. Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, nơi đây là trụ sở Ủy ban nhân dân lâm thời xã Chiên Đàn.

   Người Quảng xưa truyền câu “Nhất La Qua, nhì Thành Mỹ, ba Chiên Đàn” để nhắc ba ngôi đình lớn nhất vùng. Hai ngôi kia đã mất trong chiến tranh, Chiên Đàn nay là ngôi đình cổ lớn nhất còn lại, bên trong vẫn giữ hoành phi, câu đối và tấm bia Qui ước của làng.

   Phần lễ diễn ra vào buổi sáng, muốn xem trọn nghi thức rước và dâng hương thì nên có mặt sớm; sân đình là không gian ngoài trời nên nhớ mang nón và nước. Đình nằm ở thôn Đàn Trung, cách Quốc lộ 1A chưa đầy 1 km về hướng tây, trên tuyến ĐT615; đây là địa bàn xã Chiên Đàn, trước sáp nhập là xã Tam Đàn, huyện Phú Ninh, Quảng Nam, nên bản đồ trực tuyến có thể vẫn hiển thị theo tên cũ.

   Lễ hội do UBND xã Chiên Đàn phối hợp với Ban quản trị đình Chiên Đàn tổ chức.

   Một mái đình 550 năm không tự đứng vững, nó đứng được vì mỗi năm vẫn có người trở về thắp hương. Bạn đã sẵn sàng về làng chưa?