Lễ hội «Hoa tam giác mạch»

   Vùng cao nguyên đá khắc nghiệt nơi cực Bắc mỗi năm chỉ bừng sáng một lần: cuối thu, giữa những vách đá xám, ruộng bậc thang ngô và nhà trình tường, sắc hồng trắng của hoa tam giác mạch trải dài khắp triền núi. Mùa hoa ngắn ngủi trên vùng Đồng Văn — thuộc tỉnh Hà Giang cũ, nay là Tuyên Quang — kéo cả người dân bản địa lẫn du khách bốn phương tìm về.

   Ngắn gọn:

• những triền hoa tam giác mạch hồng trắng ở Sủng Là, Phố Cáo, Lũng Cú và thị trấn Đồng Văn;
• chương trình nghệ thuật và hội đường phố cùng âm nhạc dân gian sống động;
• thưởng thức món ăn, thức uống chế biến từ hạt tam giác mạch;
• hội chợ sản phẩm văn hóa và nông sản vùng cao;
• trang phục truyền thống của người H'Mông giữa cảnh sắc công viên địa chất UNESCO.

   Với người vùng cao, tam giác mạch không phải hoa cảnh mà là cây lương thực quen thuộc: hạt dùng làm bánh, ủ rượu, còn nương hoa chỉ rực lên vài tuần ngay sau vụ ngô. Lễ hội nảy sinh từ mùa hoa ngắn ngủi ấy, dần trở thành nơi tôn vinh văn hóa H'Mông và các dân tộc anh em. Chủ đề lễ hội lần thứ XII năm 2026 là «Âm vang miền đá», kết hợp không gian văn hóa truyền thống của đồng bào vùng cao với nghệ thuật đương đại.

   Chương trình được xếp thành nhiều lớp: các hoạt động hưởng ứng kéo dài từ tháng 10 đến hết tháng 12 trên khắp cao nguyên đá, còn tâm điểm là lễ khai mạc lễ hội lần thứ XII lúc 20 giờ ngày 25/10 tại Quảng trường Thanh niên, xã Đồng Văn, với sự góp mặt của Trọng Tấn, Ngô Lan Hương, Dương Trường Giang, Đoàn Nghệ thuật Dân tộc tỉnh, 10 nghệ nhân và 200 học sinh; lễ khai mạc được truyền hình trực tiếp trên kênh TTV. Đến hết ngày 25/10, khu phố cổ Đồng Văn có không gian trưng bày sản phẩm OCOP và nông sản đặc trưng; show rock «Tinh thần đá» lần thứ hai dự kiến diễn ra ngày 31/10, còn Hội chợ Thương mại quốc tế Việt – Trung dự kiến tổ chức từ 5 đến 11/11 tại phường Hà Giang 1. Hoa được gieo thành ba đợt để nở kéo dài đến hết tháng 12, rộ nhất vào tuần khai mạc.

   Hành trình hợp với gia đình có trẻ nhỏ, người mê nhiếp ảnh và những ai muốn tìm hương vị lạ. Với người dân, đây là dịp mở cửa bản làng và buôn bán nơi hội chợ; với du khách, đó là cơ hội chạm vào miền núi phía Bắc chân thực, không tô vẽ. Người H'Mông là một trong những dân tộc bản địa của vùng cao Việt Nam, nên trang phục, âm nhạc và phiên chợ nơi đây là nhịp sống thường ngày chứ không phải màn trình diễn cho ống kính.

   Hãy lên những cung đèo Đồng Văn khi tam giác mạch nở rộ, để cao nguyên đá khoe sắc rực rỡ nhất trong năm.