Lửa trại «Đêm giao lưu văn hóa văn nghệ cộng đồng»

   Mỗi tối, phố cổ Đồng Văn nơi miền đá cực Bắc lại quây quần quanh đống lửa trại: du khách trong nước và quốc tế hòa vào một vòng tròn lớn, nhảy múa theo những ca khúc về Tây Bắc, về vẻ đẹp Hà Giang và tình yêu quê hương đất nước. Đã lên tới Đồng Văn, đây là cách nhanh nhất để từ người lạ trở thành người quen.

   Chương trình «Đêm giao lưu văn hóa văn nghệ cộng đồng» do anh Sùng Mạnh Hùng, cán bộ Trung tâm Văn hóa khu vực Đồng Văn, người được nhiều du khách biết đến với cái tên Hùng Hà Giang, khởi xướng từ khoảng ba năm trước. Thấy khách đến phố cổ buổi tối thường chỉ ăn uống rồi về nghỉ, anh đề xuất đốt lửa trại và nhảy tự do trên nền nhạc. Cũng từ ba năm trước, những video đầu tiên ghi lại điệu nhảy, điệu múa truyền thống của người Mông do chàng trai Mông này thực hiện đã lên xu hướng, kéo thêm nhiều du khách tìm về Đồng Văn; ở đêm giao lưu, anh biến tấu các điệu múa sao cho ai cũng có thể nhảy theo.

   Đêm giao lưu qua những con số:
— khoảng 1.000 khách ngày thường và 4.000–5.000 người dịp cuối tuần, theo VnExpress (tháng 3/2026)
— du khách từ 124 quốc gia đã đến Đồng Văn, theo ông Phạm Đức Nam, Chủ tịch UBND xã Đồng Văn
— đội hoạt náo 10 thành viên, phần lớn là con em đồng bào dân tộc thiểu số

   Chẳng cần hẹn trước, đến giờ, du khách dù đang ăn uống hay ngồi cà phê cũng tập trung về sân sinh hoạt cộng đồng phố cổ. Các bạn trẻ trong đội hoạt náo đứng hàng đầu bắt nhịp, giúp mọi người bớt ngại ngùng; đám đông hòa vào vòng tròn quanh lửa trại và nhảy theo cách của mình. Theo anh Hùng, chỉ cần những ca khúc cách mạng, ca khúc ngợi ca Tổ quốc vang lên là tất cả lại hòa chung một nhịp. Sân bên dưới quảng trường không đủ chỗ, nên nhiều người đứng ở phía trên hoặc ngồi tại các quán cà phê xung quanh để cùng tận hưởng không khí.

   Đêm giao lưu thu hút du khách ở mọi độ tuổi và không đòi hỏi phải biết nhảy. Với anh Hùng, âm nhạc là cách kết nối hiệu quả nhất giữa những người không cùng ngôn ngữ. «Chúng tôi nhảy theo cách mình thích. Dù không hiểu ngôn ngữ của nhau, mọi người đều cười vui vẻ», một nữ du khách người Pháp chia sẻ với VnExpress. Anh Hùng kể nhiều khách quốc tế còn đổi lịch trình, ở lại Đồng Văn thêm một ngày.

   Phía sau những vòng nhảy còn là một câu chuyện khác. Tiêu chí đầu tiên để chọn thành viên đội hoạt náo là người địa phương, tiêu chí thứ hai là hỗ trợ các bạn thuộc hộ nghèo: công việc giúp các em có thêm chi phí trang trải việc học. Mỗi lứa được anh Hùng đào tạo trong ba năm, học xong cấp 3 thì được định hướng đi học đại học. Địa phương từng đề xuất hỗ trợ ngân sách, nhưng anh chọn hình thức xã hội hóa để dành nguồn lực Nhà nước cho các gia đình khó khăn.

   Phố cổ Đồng Văn hình thành từ đầu thế kỷ XX, ban đầu chỉ có vài gia đình người Mông, người Tày và người Hoa. Những ngôi nhà hai tầng lợp ngói âm dương, những chiếc đèn lồng đỏ mang đậm dấu ấn kiến trúc người Hoa, còn chợ Đồng Văn xây bằng đá từ những năm 1920 gần như còn nguyên vẹn. Bao quanh là Cao nguyên đá Đồng Văn, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO từ năm 2010; từ năm 2025, vùng đất này thuộc tỉnh Tuyên Quang.

   Đêm giao lưu được duy trì bằng sự đóng góp tự nguyện của du khách. «Tôi mừng vì mọi du khách đều sẵn sàng góp chút „củi lửa“ để duy trì đêm giao lưu», anh Hùng nói với VnExpress, đồng thời khẳng định không có chuyện ai đóng góp nhiều tiền sẽ được ưu tiên đốt đuốc như thông tin lan truyền trên mạng. Giờ bắt đầu theo các nguồn chênh nhau nửa tiếng: VnExpress tháng 3 ghi 19h30–21h30, Tuổi Trẻ tháng 9 ghi đúng 20h, vì vậy bạn nên đến sớm một chút.

   Lên Đồng Văn, đừng vội về phòng sau bữa tối: điều ấm áp nhất của phố cổ bắt đầu trong vòng tròn bên đống lửa.